اخرین اخبار

سل کانتر امپدانسی

سل کانتر امپدانسی

آنالیز های خون که در آزمایشگاهها به سل کانتر معروفند، تعداد گلبول های قرمز (RBC) گلبول های سفید (WBC) و پلاکت ها را اندازه گیری می کنند. بعضی از این دستگاه ها قابلیت اندازه گیری هموگلوبین، هماتوکریت (MCV)، MCH، MCHC مرفولوژی گلبول های قرمز، و شمارش افتراقی سلول های سفید را هم دارند.
آنالیز های بسیاری موجود هستند که می توانند تمام موارد بالا را تعیین کنند ولی فقط اندکی از آنها شمارش افتراقی سلولهای سفید (شمارش تعداد لنفوسیت ها، مونوسیت ها و گرانولوسیت ها) را انجام می دهند.

گلبول های قرمز مسئول انتقال اکسیژن به بافت ها و انتقال دی اکسید کربن به ریه ها هستند. شمارش RBC، تعداد گلبول های قرمز را در یک میکرولیتر از خون نشان می دهد. اندازه گیری دیگر، HCt است که حجم سلول های خون را نسبت به حجم کل خون نمونه، بیان می کند. 
هموگلوبین ماده ای است که در داخل گلبول های قرمز وجود دارد، هموگلوبین با اکسیژن موجود در ریه ها ترکیب شده و آنها را به ریه آورده و از بدن خارج می کند غلظت هموگلوبین به صورت گرم بر دسی لیتر (g/100ml) بیان می شود. معاد لات استاندارد برای تعیین MCV، MCH و MCHC که روی هم مشخصه های گلبول قرمز خوانده می شوند، اطلاعاتی راجع به غلظت هموگلوبین و اندازه گلبول های قرمز خون فراهم می کنند. MCV حجم میانگین سلول قرمز است. MCH وزن متوسط هموگلوبین را در یک سلول قرمز نشان می دهد و MCHC غلظت متوسط هموگلوبین را در سلول قرمز بیان می کند. علاوه بر موارد بالا، نشان دهنده هایی برای مورفولوژی سلول قرمز وجود دارند مانند RDW، که اطلاعاتی راجع به اندازه گلبول قرمز می دهند. این اطلاعات در تشخیص و درمان اختلالات خونی مفید هستند. اصول کار دستگاه 
دستگاه های الکترونیکی که مشخصات خون را اندازه گیری می کنند به دو گروه اصلی تقسیم می شوند. گروه اول براساس تغییرات امپدانس الکتریکی محلول، در هنگام عبور خون از مقابل یک منفذ عمل می کنند. گروه دوم، بر مبنای شکست نور در اثر عبور سلول خون کار می کنند. در اینجا، آنالایزرهایی که با تغییر امپدانس الکتریکی کار می کنند را بررسی خواهیم کرد. بلوک دیاگرام دستگاه در شکل ۱ آورده شده است. ابتدا به نمونه ای که از خون گرفته شده، داروی ضد انعقاد اضافه می کنند تا از به هم چسبیدن سلول ها و شمردن اشتباه اجتناب شود.
پس حجم مشخصی از خون با مکش خودکار وارد دستگاه می شود. بعد، نمونه را به نسبت ۱ به ۲۲۴ با محلولی از نظر اسمزی با خون ایزوتونیک و بدون ذرات معلق است، تحقیق می کنند (در رقیق کننده I) سپس نمونه رقیق شده بهه دوقسمت تقسیم می شود. یک قسمت وارد محفظه می شود و قسمت دیگر برای شمارش RBC استفاده خواهد شد، دوباره به یک محفظه رقیق کننده (رقیق کننده II) می رود. به قسمتی از خون که برای شمارش WBC مورد استفاده قرار می گیرد محلول Lysis اضافه می شود که غشاء سلول های قرمز را پاره کرده و هموگلوبین را آزاد می کند . متخصصان آزمایشگاه از این ماده به عنوان ریز کننده نام می برند . 
 







 


برای اندازه گیری هموگلوبین مقداری از محلول سیانید پتاسیم و پتاسیم تری سیانید، به عنوان ماده لیز کننده، به نمونه اضافه می شود. برای این اندازه گیری از آن بخش نمونه استفاده می شود که برای شمارش WBC در نظر گرفته شده است. سیانید آهن، آهن هموگلوبین را از حالت فرو به حالت فریک تبدیل کرده و مت هموگلوبین ایجاد می کند که با سیانید پتاسیم ترکیب می شود و رنگ دانه پایدار (سیان مت هموگلوبین) را تولید می کند. چگالی نوری محلول با روش های اسپکتروفوتومتری اندازه گیری می شود و مقدار بدست آمده متناسب با غلظت هموگلوبین است. 
پس از رقیق کردن نمونه ها، شمارش RBC، WBC، و پلاکت با تکنیک امپدانس سنجی حجمی به دست می آید. در شکل ۲، روشی که برای اندازه گیری سلول سفید به کار می رود ،دیده می شود. برای شمارش سلولهای قرمز هم از همین روش استفاده می شود. محلول شامل سلولها وارد محفظه شمارش می شود. سپس حجم مشخصی از محلول توسط پمپ خلا و از طریق منفذ وارد لوله شمارش می شود. یک الکترود داخل لوله است و الکترود دیگر در محفظه شمارش قرار دارد. جریانی از محلول بدون سلول که از جلوی منفذ می گذرد، جریان الکتریکی ثابتی را بین دو الکترود به وجود می آورد. وقتی که سلول از منفذ عبور می کند، حجمی از محلول را برابر حجم خودش جا به جا می کند، مقاومت سلول سفید خیلی بزرگتر از مقاومت مایع است. در نتیجه با عبور سلول خون، وقفه ای در جریان ایجاد و یک پالس امپدانسی می شود. دامنه پالس با حجم سلول است.
پالس ها تقویت می شوند و پالس هایی که امپدانس آنها بیشتر از یک سطح باشد، شمرده خواهند شد. برای افزایش دقت اندازه گیری، از سه واحد شمارش به صورت موازی استفاده می شود. این سه واحد، از یک محفظه شمارش و الکترود محفظه مشترک استفاده می کنند، ولی هر کدام لوله شمارش و الکترود لوله مخصوص خود را دارند. خروج هر واحد تقویت می شود و از مدار آستانه عبور می کنند. ولتاژ آستانه در هنگام کالیبره کردن به دست می آید.پالس های بیشتر از سطح آستانه، وارد مدار انتگرال می شوند تا ولتاژ dc متناسب با تعداد WBC تولید شود. خروجی های سه مدار انتگرال گیر وارد مدار تصمیم گیری می شود. اگر سه خروجی در یک محدوده باشند، متوسط آنها گرفته می شود. اگر یکی از مقادیر، از دو مقدار دیگر خیلی دور باشد، در میانگین گیری به حساب نمی آید و اگر سه مقدار خروجی خیلی با هم تفاوت داشتند، خطا گرفته می شود و خروجی صفر خواهد بود. معمولا بیش از یک سلول در یک لحظه از جلوی منفذ عبور پیدا می کنند، این باعث خطا در شمارش می شود. در بیشتر آنالیز رها، با روش های آماری این پدیده را پیش بینی کرده و آن را اصلاح می کنند. 
در سمت را ست شکل ۱، بلوک رقیق کردن مرحله دوم را می بینیم که باز هم به نسبت ۱ به ۲۴۴ انجام می شود. علت رقیق کردن در این مرحله، غلظت بیشتر سلول های قرمز نسبت به سلول های سفید است. مشابه سیستمی که برای شمارش سلول های سفید ذکر شد، برای شمارش سلول های قرمز هم همان روند تکرار می شود. در برخی از دستگاهها برای شمارش افتراقی سلول های سفید از روش فلو سایتوماتری استفاده می شود. در این روش مجموعه ای از اطلاعات مربوط به امپدانس متری و اطلاعات حاصل از نحوه پراکنده شدن نور لیزر که به سلول ها تابنده می شود برای بدست آوردن ساختار و اندازه سلول ها مورد استفاده قرار می گیرد. 
MCV با تقسیم دامنه متوسط پالس های الکتریکی بر RBC شمارش شده به دست می آید. هماتوکریت با ضرب کردن MCVدر RBC شمارش شده و تقسیم آن بر ۱۰ به دست می آید. MCH را با ضرب کردن غلظت هموگلوبین در ۱۰ و تقسیم آن بر تعداد RBC به دست می آورند. MCHC با ضرب کردن هموگلوبین در ۱۰۰ و تقسیم آن بر هماتوکریت تعیین می شود. 
مشکلات گزارش شده
یکی از مشکلاتی که برای آنالیز رها پیش می آید، مسدود شدن منفذ شمارش است. مشکل دیگر وقتی اتفاق می افتد که کدورت نمونه ای که WBC بالایی دارد باعث خطا در شمارش هموگلوبین MCV و هماتوکریت شود. شمارش نادرست و کمتر از مقدار واقعی سلول های سفید در بیماری اورمی، تضعیف دستگاه ایمنی بدن و در مواردی که سلول های سفید هنگام عبور از منفذ شمارش آسیب ببیند، مشاهده می شود. مشکل دیگر این است که اگلوتین های سرد باعث چسبیدن سلول های قرمز به یکدیگر شده و به تشخیص نادرست ماکروستیوز (وجود سلول های قرمز غیر طبیعی در خون) و مقادیر بسیار بالا MCHC منجر می شوند. 
اگر چه مدل های جدید سل کانترها، قابلیت شمارش تعداد زیادی سلول را دارند و بسیار دقیق تر از زوش های دستی می توانند وضعیت بیمار را نشان دهند، اما اگر نمونه های خون توسط انسان به دقت بررسی نشوند ممکن است عفونت های انگلی و اجسام بیگانه موجود در خون شناسایی نشوند. 
علاوه براین ، هنوز در تفسیر تحلیل های جدیدی که این دستگاه انجام می دهد مشکلاتی وجود دارد. بنابراین، تعریف دقیق معیار برای سلول های سالم و تفسیر ماهرانه نتایج برای به دست آوردن نتیجه کامل و درست از آنالیزرهای خون ضروری است. شمارش الکترونیکی در صورت تجمع تعداد زیادی پلاکت، کاهش شدید تعداد پلاکت یا اندازه غیر طبیعی و یا اندازه های متفاوتی از پلاکت ها ممکن است دقیق نباشد. در صورت وجود مقدار زیادی سلول قرمز در نمونه خون، به نادرستی پلاکت بیشتر از اندازه شمرده خواهد شد.
در صورتی که پلاکت هایی بزرگتر از حد آستانه، آشکار نشوند به غلط شمارش کمتری از پلاکت ها خواهیم داشت. در اکثر موارد شمارش خام پلاکت ها باید به علت خطای عبور همزمان و تغییرات هماتوکریت در هر نمونه، تصحیح شود. حجم متوسط پلاکت در کل نمونه خون که با EDTA (داروی ضد انعقاد) ترکیب شده باید یک تا چهار ساعت پس از نمونه گیری اندازه گرفته شود، اگر چه حجم پلاکت موجود در EDTA 20 درصد افزایش می یابد، ولی در طول این زمان پایدار می ماند. برای بالا بردن اطمینان و دقت، تمام اندازه گیری ها و شمارش پلاکت توسط دستگاه با نمونه های اسلاید خون مقایسه می شوند. همانند تمام دستگاههای آزمایشگاهی، کالیبراسیون و نگهداری اهمیت زیادی دارند.
پارامترهای کلیدی در خرید
آنالیزرهای نیمه خودکار، برای آزمایشگاه های کوچک، مطب پزشکان و یا آزمایشگاه هایی که خدمات محدودی ارایه می کنند و فقط تعیین پارامترهای مثل WBC، RBC هماتوکریت و هموگلوبین برایشان کافی است، مناسب است. در بعضی آزمایشگاه های بزرگ برای پشتیبانی از سیستم سل کانتر خودکار، از آنالیزرهای نیمه خودکار استفاده می شود. انتخاب یک دستگاه آنالیز ر، به ابعاد موسسه، میزان عملکرد آن، قابلیت های آزمایش، محدودیت های مالی، خدمات، و کارکنان بستگی دارد. قبل از خرید دستگاه ،خریداران باید میزان مصرف و قیمت مواد یکبار مصرف، رقیق کننده ها و لیزکننده ها را هم در نظر داشته باشند. 
از آنجا که نمونه های خون سریعا فاسد می شوند سرویس دهی برای تعمیر و نگهداری دستگاه باید در زمان کوتاهی انجام شود. فهرستی از کاربران دستگاه باید توسط کارخانه سازنده تهیه شود که در سرویس دهی و بالای بردن اطمینان دستگاه نقش دارد. طبق دستور سازمان نظارت و اصلاح آزمایشگاههای کلینیکی در آمریکا، تمام آزمایشگاه ها باید مدرک استاندارد داشته باشند. برای گرفتن مدرک، باید تمام استانداردها، که بر اساس پیچیدگی آزمایشها تعیین می شوند، رعایت شوند. این استانداردها شامل کنترل کیفیت، مدیریت آزمایشگاه، برنامه های اطمینان از کیفیت و آزمایش تخصص کارکنان است. هزینه های مدرک استاندارد، بسته به سطح پیچیدگی و حجم آزمایش متفاوت هستند. 
قبل از خرید یا ارتقای دستگاه ها برای آزمایشگاه، باید دستورات سازمان نظارت بر آزمایشگاه ها مطالعه شود. در بیشتر موارد خرید یا ارتقا دادن دستگاه سطح پیچیدگی پروسه های آزمایش را تغییر می دهد و این احتیاج به آموزش کارکنان و دریافت استانداردهای بیشتر دارد.
این مطلب را به اشتراک بگذارید:
balatarin cloob Donbaler viwio Donbaleh Twitter Facebook Google Buzz Google Bookmarks Digg yahoo Technorati delicious

درباره‌ی مدیر سایت

mohsenfakoory@gmail.com

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

برو بالا